Bel ons:

Goede teksten schrijven: zes tips

Goede teksten schrijven als professional

Goede teksten schrijven is allesbehalve eenvoudig. Je moet de taal beheersen, een consistente schrijfstijl aanhouden en overtuigingstechnieken toepassen. In dit artikel geven wij zes tips.

Hoe schrijf je een goede tekst? Wat moet je doen om je boodschap effectief over te brengen? Welke technieken kun je toepassen om je lezer te boeien, overtuigen of inspireren? Het schrijfproces kan een behoorlijke worsteling zijn. Je wilt tenslotte niet zomaar wat woorden op papier zetten, maar een tekst afleveren waarmee je het beoogde effect bereikt.

Wat zijn goede teksten?

Wanneer kun je eigenlijk spreken van een goede tekst? Hoewel smaken verschillen, valt tekstkwaliteit wel degelijk objectief vast te stellen. Je kunt bijvoorbeeld bepalen of de auteur zijn doel bereikt – of dat nu informeren, overtuigen of activeren is.

Goede teksten zijn bovendien afgestemd op de lezer, logisch opgebouwd en foutloos geschreven. Dergelijke criteria kun je toetsen zonder je mening te hoeven geven. Het CCC-model van Jan Renkema en het RED-model van Wim Daniëls helpen je hier bijvoorbeeld bij. 1 2

In zes stappen goede teksten schrijven

Uiteraard is schrijven geen exacte wetenschap. Een goede tekst vereist creativiteit, inlevingsvermogen en oog voor detail. Toch kun je altijd stappen zetten en technieken toepassen om het niveau van je tekst te verhogen. Hieronder bespreken we zes praktische tips om kwaliteit te leveren.

1. Begin tijdig met het schrijfproces

Als je onder tijdsdruk moet schrijven, kan dat ten koste gaan van de kwaliteit van je tekst. Je doorloopt alle fases van het schrijfproces in één keer en kan nergens voldoende tijd voor nemen. Hoe verleidelijk het dus ook is om een schrijfproces uit te stellen: start op tijd. Zo geef je jezelf de ruimte je gedachten te ordenen, je ideeën te laten rijpen en te experimenteren voordat je aan de eindversie begint.

Vind je het moeilijk om het schrijfproces te plannen? Bepaal eerst wanneer je tekst af moet zijn. Dat is de externe deadline. Een week daarvoor stel je een eigen, interne deadline, zodat je altijd ruimte overhoudt in je agenda. Vervolgens plan je de cruciale momenten in: de algehele voorbereiding, de tekstproductie, de eindredactie, enzovoorts.

Op deze manier stippel je een realistisch tijdspad uit dat je in staat stelt goede teksten te schrijven.

2. Analyseer je doelgroep grondig

Voordat je begint met schrijven, is het essentieel de doelgroep van je tekst goed te leren kennen. Je moet jezelf dus verplaatsen in degenen die je tekst lezen. Wie zijn je lezers? Wat zijn hun interesses, behoeften en uitdagingen? Welk belang hebben ze om je tekst te lezen?

Hoe beter je de doelgroep begrijpt, des te makkelijker het is je tekst daarop af te stemmen. Maak dus een doelgroepsanalyse. Je kunt bijvoorbeeld een profiel opstellen van een denkbeeldige lezer, maar je kunt ook openbare gegevens raadplegen en teksten bestuderen die zich op hetzelfde publiek richten. Vervolgens kun je de strekking van je tekst, je taalgebruik en je tone of voice daarmee in lijn brengen.

3. Formuleer je kernboodschap

Voor je begint met schrijven wil je de intentie van je tekst helder voor ogen te hebben. Een goede tekst bevat namelijk een duidelijke kernboodschap. Die helpt je gestructureerd te schrijven, hoofd- en bijzaken van elkaar te scheiden en je lezers effectief te informeren, overtuigen of activeren.

Je moet dus onder woorden brengen welke hoofdgedachte je wil overbrengen op je lezers. Welke vraag wil je beantwoorden, welke stelling wil je verdedigen of welke oproep tot actie wil je kracht bijzetten? Als je een duidelijk beeld hebt van je kernboodschap, kun je die subtiel als een rode draad door je tekst laten lopen, maar ook expliciet benoemen in de inleiding, de kern of het slot.

4. Produceer de tekst in een flow

Je hebt alle voorbereidingen getroffen om je tekst te schrijven. Nu moet je het ei leggen. Dat kun je op twee manieren doen: je schrijft de tekst zelf of je gebruikt een AI-tool zoals ChatGPT, Google Gemini of Perplexity.

Zelf schrijven

Schrijf je zelf? Dan is het cruciaal om een staat van flow te bereiken. Je wilt de woorden vrijuit kunnen laten stromen, zodat de informatie uit je hoofd op het papier of het scherm belandt. Creëer dus een schrijfomgeving waarin je jezelf prettig voelt en die vrij is van afleidingen.

Zet je favoriete licht aan, zorg voor een goede stoel en pak een glas drinken. Geef je de voorkeur aan absolute stilte? Gebruik een koptelefoon met noise cancellation. Heb je graag een muziekje op de achtergrond? Draai je favoriete Spotify-playlist – liefst één met een paar honderd tracks, zodat je het schrijfproces niet hoeft te onderbreken.

Het gaat er in deze fase alleen maar om dat je jezelf bevrijdt van de gedachten en ideeën die je wilt delen. Je wilt zo mogelijk doorschrijven totdat je leeg bent. Zet je innerlijke criticus op pauze, maak je geen zorgen over perfectie en besteed geen aandacht aan formuleringen, structuur of spelling.

Als je eenmaal je kernboodschap hebt bepaald, is het tijd om de tekst te produceren. Zet je innerlijke criticus op pauze en laat de woorden vrijuit stromen. Focus je op het genereren van inhoud zonder je teveel zorgen te maken over perfectie. Het doel is om je ideeën op papier te krijgen.

Schrijven met AI

Het kan verleidelijk zijn de AI al het werk te laten doen. En toegegeven: dat levert soms verbluffende resultaten op. Als je een goede tekst wilt schrijven die aansluit bij je eigen intenties, is het echter nodig om samen te werken met de tool. Het is bijvoorbeeld slim om een aantal vaste elementen in je eerste prompt te verwerken.

Allereerst wil je de AI een identiteit geven: wie is de AI en welke rol vervult hij in jouw schrijfproces? Daarnaast wil je de tone of voice, je schrijfdoel en de doelgroep beschrijven. Verder is het waardevol om achtergrondinformatie te delen, een indruk te geven van de globale structuur en de gewenste lengte. Tot slot kun je de AI opdragen vragen terug te stellen, zodat je samen het schrijfproces kunt optimaliseren en tot goede teksten kunt komen.

Als je naar kwaliteit streeft, is het verstandig samen met de AI door je tekst heen te lopen. Laat de tool de tekst bijvoorbeeld alinea voor alinea of paragraaf voor paragraaf schrijven. Zo behoud je het overzicht en kun je waar nodig bijsturing geven, zodat de tool daar in de rest van het proces rekening mee houdt.

Gebruik AI-tools om de tekst te produceren en vervul zelf de rol van content curator. Dat betekent dat je er alles aan doet om tot een goede tekst te komen: check de feiten, herzie de structuur en redigeer de tekst.

5. Herschrijf en herstructureer

Het kenmerk van goede teksten is dat ze in meerdere stappen ontstaan. Je hebt de tekst nu in een flow opgeschreven. Dat heeft geresulteerd in een eerste, ruwe versie van je tekst. Nu je gedachten op papier staan, is het moment daar om kritisch te kijken naar de structuur, de stijl en de formuleringen.

Deze fase vereist dat je met de botte bijl te werk gaat. Soms moet je hele passages herschrijven om de kern te raken en er zijn situaties waarin je de grove structuur van je tekst grondig onder handen neemt. Wees niet bang om grote delen te schrappen, te verplaatsen of toe te voegen. Het draait immers om het eindresultaat.

Lees je tekst bijvoorbeeld eens door vanuit het perspectief van je doelgroep. Is de structuur logisch? Zijn je argumenten overtuigend en goed onderbouwd? Kun je kopjes en tussenkopjes toevoegen om de leesbaarheid te vergroten? Hoe grondiger je te werk gaat in deze fase, des te makkelijker het is om de puntjes op de i te zetten.

6. Redigeer totdat je tevreden bent

De laatste stap is om je tekst te redigeren. Dit is het moment om je tekst te perfectioneren. Controleer op spelfouten, grammaticale onjuistheden en inconsistenties in toon en stijl. Verfijn je formulering en schrap overbodige woorden, zodat er een vlotte, prettig leesbare tekst op papier komt te staan.

Vind je het lastig een tekst te redigeren waar je zolang aan hebt gewerkt? Vraag vrienden of collega’s om feedback. Is er niemand die kan helpen? Lees je tekst dan hardop voor om te controleren of de zinnen lekker lopen.

Blijf schrappen, schaven en polijsten tot je tevreden bent met het resultaat. Stel jezelf de vraag: is dit de best mogelijke versie van mijn tekst? Pas als je daar volmondig ja op kunt antwoorden, heb je een goede tekst geproduceerd.

Goede teksten schrijven

Hoe moeilijk je het ook vindt om goede teksten te schrijven: ook jij kunt het leren. Als je bereid bent jezelf te blijven ontwikkelen en de juiste technieken weet toe te passen, kun je geleidelijk stappen zetten in de richting van consistente kwaliteit. Blijf dus oefenen, wees kritisch op je eigen werk en durf feedback te vragen.

Bronnen

  1. Renkema, Jan. Schrijfwijzer. Uitgeverij Boom: Amsterdam, 2012, p.27-47. ↩︎
  2. Daniëls, W. (2011). Teksten redigeren. Wat elke redacteur moet weten maar nooit ergens kan vinden. Houten: Unieboek | Het Spectrum, p. 6-9. ↩︎

Zakelijk leren schrijven?

De Schrijftrainers helpt jou je schrijfvaardigheden te verbeteren. Neem contact op voor een offerte op maat.

×