Kernboodschap: van intentie naar hoofdgedachte

Kernboodschap: van intentie naar hoofdgedachte.

Aan elke zakelijke tekst ligt een bepaalde intentie ten grondslag. Maar hoe vertaal je die intentie nu naar de hoofdgedachte of kernboodschap van je tekst?

In dit artikel introduceren we een formule om de intentie van je tekst te bepalen. De formule bestaat uit drie elementen: de doelgroep, het schrijfdoel en het beoogde resultaat. De volgende stap is om helder voor ogen te krijgen welke kernboodschap je wilt overbrengen. Hieronder bespreken we hoe je van de intentie naar de hoofdgedachte komt.

Hoe formuleer je een goede kernboodschap?

Een goede kernboodschap helpt je focus aan te brengen in je tekst. Het kan krachtig zijn als je de essentie in één zin weet te vatten, maar in veel gevallen is het logischer dat je er meerdere zinnen aan wijdt. Hoe dan ook hangt de kernboodschap samen met je schrijfdoel – en dus met het type tekst dat je schrijft.

De hoofdgedachte of kernboodschap

Het is goed te benadrukken dat de termen hoofdgedachte en kernboodschap in deze context dezelfde betekenis hebben. Ze verwijzen beide naar de essentie van de tekst, dus de belangrijkste boodschap die de schrijver wil overbrengen. Het is dit centrale idee dat de lezer na afloop moet begrijpen, overnemen of opvolgen.

Informatieve teksten

Je kunt als professional verschillende informatieve teksten schrijven: rapporten, nieuwsberichten, handleidingen, enzovoorts. Bij dit type teksten staat de kernboodschap gelijk aan het antwoord op de centrale vraag. Dat vind je terug in de conclusie. Voordat je een informatieve tekst schrijft moet je dus bedenken wat je lezer minimaal moet begrijpen of onthouden. Daarmee heb je de basis van je tekst te pakken.

Vaak beantwoord je in een informatieve tekst ook deelvragen. In dat geval kunnen de deelconclusies de basis vormen voor de onderbouwing van je centrale vraag. Dan beschrijft de hoofdgedachte niet alleen de uitkomst, maar ook de rode draad die je volgt. Beantwoord je geen deelvragen? Dan kun je deze rode draad ook aanbrengen met topic-zinnen. Daarmee geef je per alinea in algemene bewoordingen aan waar dat deel over gaat. 1

Overtuigende teksten

Als je als schrijver een punt wilt maken, schrijf je een overtuigende tekst. Dat kun je doen in de vorm van een column of een ingezonden brief, maar ook van een e-mail aan je collega’s. Bij dit soort teksten valt de kernboodschap samen met het standpunt en de argumenten waarmee je dat onderbouwt.

Waar je de hoofdgedachte van een overtuigende tekst introduceert, hangt af van de tekststructuur. In de kern van dit soort teksten neem je de lezer stap voor stap mee in je redenering. Dat kun je doen nadat je in de inleiding het standpunt geformuleerd hebt. Je kunt er ook voor kiezen om het standpunt pas in het slot te formuleren.

Met andere woorden: je schrijft vanuit je standpunt of je schrijft ernaartoe. In het eerste geval dienen de argumenten ter versterking van de hoofdgedachte. In het tweede geval vormen ze de opmaat tot je kernboodschap. Je kunt per onderwerp bekijken welke van deze volgordes tot een krachtiger tekst leiden.

Activerende teksten

Probeer je een product of dienst te verkopen? Stel je jezelf verkiesbaar? Organiseer je een event? Dan kun je activerende teksten schrijven: je wilt dat de lezer na afloop tot actie overgaat. Een krachtige kernboodschap bestaat in dat geval uit de oproep tot actie en de informatie die je geeft om die oproep onweerstaanbaar te maken.

Concreet betekent dit dat je het zo aantrekkelijk mogelijk moet maken voor de lezer om in actie te komen. De lezer moet begrijpen waarom hij iets moet doen, wat hem dat oplevert en ook hoe hij actie kan ondernemen.

Je moet dus kritisch bekijken welke informatie je geeft en juist weglaat. Daarnaast moet je bedenken welke formuleringen je kiest om je boodschap over te brengen. Ook kan het helpen om heldere instructies te geven. Zo verlaag je de drempel om gehoor te geven aan de oproep tot actie.

Het belang van een heldere kernboodschap

Overigens is de kernboodschap lang niet altijd op één plek in de tekst aan te wijzen. Vaak wordt de strekking van een tekst pas echt duidelijk als je het verhaal van a tot z leest. In zakelijke teksten kan het geen kwaad om je hoofdgedachte expliciet onder woorden te brengen. Duidelijkheid is in die context belangrijker dan subtiliteit.

Draag jij een krachtige kernboodschap uit?

De kernboodschap is een essentieel onderdeel van je tekst. Ongeacht of je er een vaste plek voor inruimt in je tekst: je wilt er van tevoren een helder beeld van hebben, zodat je de doelgroep bereikt op de manier die je voor ogen hebt.

Bronnen

  1. Doeve, R., Onrust M. en Verhagen A. (1999). Formuleren (vierde druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum, p. 199. ↩︎

Zakelijk leren schrijven?

De Schrijftrainers helpt jou je schrijfvaardigheden te verbeteren. Neem contact op voor een offerte op maat.

Door deze website te gebruiken gaat u akkoord met ons cookie- en privacybeleid.
×